DEPREM KUVVETI NEDIR ?

Başlatan ÇELİKKOLLU, Ekm 19, 2016, 10:48 öö

« önceki - sonraki »

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

ÇELİKKOLLU

Birkac  cerceve ciziyorsunuz, sonra kat seviyelerine yatay ok isaretleri ciziyorsunuz, bu ok isaretlerinin  üzerine de birtakım sayilar yazip bunların yapiya etkiyen deprem kuvvetleri oldugunu düşunüyorsunuz, sonra bu sistemi birtakım metodlarla elle yada  yazilımlarla cözup deprem hesabı yaptığinızı düşünüyorsunuz.

Bu yukarida bahsettigim durum sadece deprem kuvveti defigimiz seyin bir idealizesi. Gercekteki durum ise cok farklı. Bazi insaat muhendisleri bunun sadece bir idealize oldugunun farkında, ancak yine bazi mühendisler ise bunun gercekteki durumun aynisı oldugunu düsunuyor.

Deprem kuvvetleri görülmez, ancak yaptıgi etkilerden dolayi deprem kuvvetini hissedebilirsiniz. Mesela bir kuleye , bir arac çarptıgında , kuvvet bellidir , yönunü gorürsunuz, büyuklugunu ufak bir hes,apla kestirebilirsiniz.Yani gozle gorulebilir elle  tutulabilir bir kuvvettir bu. Ayni durum , bir bina dosemesindeki insan agirligi icinde gecerlidir. Bu insanin uyguladigi kuvvetler,yonler bellidir bunuda gözle gorebilir elle tutabilirsiniz. Peki deprem kuvvetini gozle gorup elle tutabilirmisiniz. Mumkun degil... O halde bu deprem kuvveti dedigimiz sey biraz farklı olmali.

Gercekten de deprem kuvvetleri defigimiz şey biraz farklidir. Deprem kuvveti , disaridan etkiyen bir kuvvet degildir. Öyle olsaydı yukarida  verdiğim örneklerde oldugu gibi bu kuvvetide gözle gorüp , elle tutabilirdiniz.

Deprem kuvvetleri dedigimiz sey nasil olusur peki ? Bunu anlayabiliyorsak Newton un sayesindedir. Yer hareketi esnasinda yapıda titresimler olusur, bu titresimler yapı kutlesinde ivmeler olusturur, boylece de kuvvet ortaya cikar. Bu kuvvet disaridan gelmez. Yapi kutlesinin oldugu heryerde olusur. Yapiyi düsunun bir suru kutlecikten olusmustur. Yani yapinin kutlesi mesnetlerdedir, kolonlardadir diyemezsiniz, her noktada bir kutle vardir ve bu kutle titresim aninda hareketlenip ivme kazanir ve kuvvet olusur. Yani aslinda deprem kuvveti dedigimiz sey aslinda yapinin her noktasinda olusmaktadir. Yapi icinde malzeme kullandiğıniz her nokta bir kutleye sahiptir. Dolayisiyle her noktada deprem kuvveti olusur. Biz yine birtakim idealizelerle bu kuvvetin birkac noktada olustugunu vardayariz.Yani kutlelerin bazi yerlerde topaklandığını varsayariz.Mesela kat seviyelerinde, mesela birlesim noktalarinda vb. Gercekte ise her noktada olusan bir kuvvetle karşı karsiyayiz.

Deprem kuvveti dexigimiz kuvvet newtonun atalet kanunu gergidir. Yani bir kutle titresimle ivmeye kavusur hareket etmek ister ve dinamik kuvvet olusur. Kutleye  "m"  deyin , titresimin bu kütlede olusturdugu ivmeye "a"  deyin    Vt=m x a   da o bahsettigimiz kuvvettir. Yani deprem kuvveti dedigimiz sey.

Kisacasi bu konuda bizim deprem kuvveti dedigimiz sey aslinda kutlenin olüsturdugu bir atalet kuvvetidir. Deprem kuvveti dediginiz sey Newton efendinin aralet kuvveti dedigi seyin ta kendisidir....



Ahmet CELIKKOLLU
Insaat Muhendisi
ESKISEHIR
0.5.4.1.9.7.3.0.1.5.1